CZYTANIE ŹRÓDŁA · Piaseczno
Esz Kodesz, Chanuka 5702: wiara wobec Zagłady
Świadectwo religijne pod ekstremalną przemocą
Dokument
Homilia pochodzi z czasu getta warszawskiego. Autor rozważa problem wiary w sytuacji przemocy i cierpienia, które dotyka społeczność żydowską. Tekst jest zakorzeniony w konkretnych wydarzeniach i nie może zostać wyjęty z datowania, by posłużyć jako ponadczasowy poradnik „silnej psychiki”.
Późniejsze dopiski
W wydaniach tekstu występują uwagi redakcyjne i dopiski pochodzące z późniejszego etapu prześladowań. Przed wyciągnięciem wniosków warto sprawdzić aparat krytyczny i to, czy przytoczona informacja pochodzi z pierwotnego kazania czy późniejszego uzupełnienia. To nie jest drobiazg bibliograficzny: decyduje o właściwym odczytaniu świadectwa.
Zasada szacunku
Nie proponujemy odbiorcy odgrywania doświadczenia getta ani ćwiczenia opartego na własnych zwyczajnych kłopotach. Zadaniem pozostaje czytanie, historyczne umiejscowienie i rozpoznanie tego, czego nie rozumiemy. Można zakończyć tę lekcję milczeniem i wskazaniem źródła do dalszego studium.
Trzy pytania do samodzielnej lektury
- Kiedy i w jakich warunkach zapisano ten tekst?
- Co zmienia świadomość późniejszych dopisków?
- Jak respektować różnicę między świadectwem Zagłady a własną codziennością?
Piaseczno. Mistyka, edukacja i świadectwo Zagłady
Kalonimus Kalman Szapira: pisma formacyjne i Esz Kodesz
Czytaj →